10 jaar Het Nieuwe Kiezen

20 september 2025 - Vandaag zetten wij ons met Het Nieuwe Kiezen precies tien jaar in voor een nieuw politiek kiesstelsel! Hoewel dit een feestelijke mijlpaal zou moeten zijn, voelt het niet zo. We maken ons namelijk zorgen om de democratie: het vertrouwen in de politiek ligt historisch laag, de polarisatie in de samenleving leidt tot gewelddadige protesten en we moeten over een maand voor de derde keer in vier jaar tijd naar de stembus (!). Ook deze verkiezingen lijken weer meer te gaan om een populariteitswedstrijd dan om een moment waarop belangrijke keuzes worden gemaakt voor de toekomst.

Toch is de oplossing volgens ons vrij simpel: niet meer stemmen op personen, maar op inhoudelijke standpunten. In het huidige systeem staan er alleen namen op de stembiljetten; we stemmen op ‘poppetjes’. En hoe hoger de naam op de lijst staat, hoe belangrijker het poppetje is. Wat moet je als politicus doen om zo veel mogelijk stemmen te verzamelen? Inderdaad: zo hard mogelijk schreeuwen. We moeten dan ook niet raar opkijken dat politiek een poppenkast is.

Met Het Nieuwe Kiezen (in de volksmond ‘themastemmen’) geef je je volledige stem niet meer aan één partij, maar kies je per thema voor het standpunt van de partij die bij jou past. Je stemt dan niet meer op de persoon, maar op de inhoud. De kiezer zal zich hierdoor meer moeten verdiepen in de inhoud, in plaats van stemmen vanuit onderbuikgevoel. En de politiek zal zichzelf meer moeten profileren op de inhoud en minder op politieke spelletjes en (media)tactieken, waardoor populisme naar de achtergrond verschuift.

Hoewel de oplossing relatief simpel is, is de weg ernaartoe dat zeker niet. Al tien jaar zetten wij ons, met de nodige tegenwind, in voor democratische vernieuwing. Toch kunnen we vandaag tien mooie mijlpalen benoemen:

-2015: Finalist Radicale Vernieuwers (initiatief van Vrij Nederland)
-2016: Talk tijdens TEDxMaastricht
-2017: Nominatie Index Design Award
-2018: Onderzoek draagvlak kiesstelsel door Motivaction
-2019: Lancering Provincie Kieswijzer (1,2 miljoen gebruikers!)
-2020: Expositie Design Museum Holon
-2021: Talk tijdens TEDxEindhoven
-2022: Schaduwverkiezingen Gemeente Den Haag en Gemeente Breda
-2023: Tweede editie Technologie Kieswijzer
-2024: Bijdrage De Toekomst Kamer

We hebben onszelf twintig jaar gegeven voor dit project, dus we zijn op de helft. Uiteraard beseffen we ons dat dit niet de heilige graal is en dat het de nodige gebreken heeft, maar we vinden dat we het de democratie verplicht zijn om te experimenteren.

Dank aan iedereen die heeft meegedacht en bijgedragen!! 

Het begon 10 jaar geleden allemaal met dit filmpje....

Terug naar nieuws